Theo Bộ Tài chính, 3 trường hợp được đóng 30% tiền sử dụng đất chênh lệch (giảm 70% so với cũ): (1) Đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở được xác định khi công nhận quyền sử dụng đất; (2) Đất có nguồn gốc vườn, ao gắn liền đất ở nhưng người sử dụng đất đã tách thửa ra để chuyển quyền; (3) Đất có nguồn gốc vườn, ao gắn liền đất ở nhưng bị tách ra thành thửa riêng khi đo vẽ bản đồ địa chính trước ngày 1/7/2014.

3 mức đóng theo diện tích: (1) Trong hạn mức giao đất địa phương: đóng 30% tiền chênh lệch (giảm 70%); (2) Ngoài hạn mức nhưng không quá 1 lần hạn mức: đóng 50% tiền chênh lệch; (3) Lớn hơn 2 lần hạn mức giao đất ở: đóng 100% tiền sử dụng đất. Mức thu chỉ được tính 1 lần cho 1 hộ gia đình trên 1 thửa đất.

Quy định cũ (Nghị định 103/2024, hiệu lực 1/8/2024): người dân phải đóng 100% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích, không có ngoại lệ cho đất vườn ao gắn liền đất ở. Quy định mới (Nghị quyết 254): đất vườn ao có nguồn gốc gắn liền đất ở được đóng chỉ 30% tiền chênh lệch trong hạn mức — giảm 70% so với trước.

Hạn mức giao đất ở là diện tích tối đa mà UBND tỉnh quyết định giao đất ở cho hộ gia đình, cá nhân tại địa phương (thường 150–300m² tùy khu vực thành thị/nông thôn). Diện tích chuyển mục đích trong hạn mức hưởng mức 30%; ngoài hạn mức đến 1 lần đóng 50%; lớn hơn 2 lần hạn mức đóng 100%.

Đất vườn ao gắn liền đất ở là đất nông nghiệp (đất vườn, ao, vườn cây lâu năm) nằm trong hoặc kề liền thửa đất có nhà ở, được hình thành trước khi Nhà nước có quy định quản lý chặt chẽ về phân lô. Nhóm đất này có nguồn gốc lịch sử gắn liền đất ở nên được Nhà nước ưu đãi hơn khi người dân muốn chuyển mục đích sang đất thổ cư.

Có ảnh hưởng tích cực đáng kể. Khi chi phí chuyển mục đích giảm từ 100% xuống còn 30% (trong hạn mức), giá trị đất vườn ao có nguồn gốc gắn liền đất ở sẽ tăng lên vì chi phí tái đầu tư để đưa về đất thổ cư giảm mạnh. Đây là tin tốt cho người sở hữu đất vườn ao ở vùng ven đô đang xem xét chuyển mục đích để tăng giá trị tài sản.